Cách Hiệu Chuẩn Máy Đo Nồng Độ Cồn Đúng Chuẩn ĐLVN 107 [2026]

Cách hiệu chuẩn máy đo nồng độ cồn là quy trình bắt buộc để đảm bảo thiết bị đo chính xác, ổn định và đáp ứng đúng tiêu chuẩn pháp lý hiện hành. Với các doanh nghiệp vận tải, nhà máy, công trường hay đơn vị kiểm tra an toàn lao động, việc hiệu chuẩn định kỳ còn giúp tránh sai số gây ảnh hưởng đến kết quả kiểm tra thực tế. Trong bài viết này, TKTECH sẽ hướng dẫn chi tiết quy trình hiệu chuẩn theo chuẩn ĐLVN 107:2012, các lưu ý quan trọng và những sai lầm thường gặp khi thực hiện.

Hiệu chuẩn máy đo nồng độ cồn là gì?

Hiệu chuẩn máy đo nồng độ cồn là quá trình kiểm tra, so sánh và điều chỉnh độ chính xác của thiết bị bằng cách sử dụng khí chuẩn hoặc dung dịch chuẩn có nồng độ ethanol xác định trước. Mục tiêu của quá trình này là đảm bảo kết quả đo của máy luôn nằm trong sai số cho phép theo tiêu chuẩn kỹ thuật.

Nhiều người hay nhầm lẫn giữa hiệu chuẩn và kiểm định. Về bản chất, hiệu chuẩn là bước kỹ thuật kiểm tra và chỉnh thiết bị về đúng thông số. Kiểm định là bước pháp lý cơ quan nhà nước có thẩm quyền xác nhận thiết bị đạt tiêu chuẩn và cấp chứng chỉ. Hai bước này thường đi liền nhau nhưng không thể thay thế cho nhau.

Đối tượng cần thực hiện hiệu chuẩn định kỳ bao gồm: lực lượng CSGT, đơn vị vận tải, doanh nghiệp sản xuất đồ uống có cồn, cơ sở y tế và bất kỳ tổ chức nào sử dụng máy đo nồng độ cồn trong hoạt động nghiệp vụ

Xem thêm: 

• Máy đo nồng độ cồn cố định cho doanh nghiệp
• Quy trình triển khai kiểm tra nội bộ trong môi trường sản xuất

Tại sao phải hiệu chuẩn máy đo nồng độ cồn định kỳ?

Trong quá trình sử dụng, cảm biến bên trong máy đo nồng độ cồn có thể bị lão hóa, giảm độ nhạy hoặc sai lệch do môi trường nhiệt độ, độ ẩm và tần suất sử dụng liên tục. Vì vậy, việc hiệu chuẩn định kỳ là bước quan trọng giúp thiết bị luôn duy trì độ chính xác, đảm bảo kết quả đo đáng tin cậy và đáp ứng các yêu cầu kiểm tra an toàn trong thực tế. Đặc biệt với doanh nghiệp vận tải, nhà máy hay công trường, đây còn là yếu tố liên quan trực tiếp đến tính pháp lý và quản lý an toàn lao động.

Đảm bảo độ chính xác & tính pháp lý

Hiệu chuẩn giúp đảm bảo thiết bị tuân thủ đúng các tiêu chuẩn và quy định về đo lường nồng độ cồn, từ đó đảm bảo tính hợp pháp của các phép đo trong các trường hợp liên quan đến pháp lý đặc biệt quan trọng khi kết quả đo được dùng làm căn cứ xử phạt vi phạm giao thông.

Phát hiện sai lệch kịp thời

Cảm biến điện hóa hoặc hồng ngoại bên trong máy bị ảnh hưởng theo thời gian bởi nhiệt độ, độ ẩm và tần suất sử dụng. Hiệu chuẩn định kỳ giúp phát hiện sai lệch sớm, tránh tình huống máy vẫn hiển thị kết quả nhưng số liệu đã lệch khỏi thực tế mà người dùng không hay biết.

Các trường hợp bắt buộc phải hiệu chuẩn lại

Ngoài chu kỳ định kỳ hàng năm, phải tiến hành hiệu chuẩn lại ngay khi:

• Máy vừa được sửa chữa, hiệu chỉnh hoặc thay thế bất kỳ linh kiện nào
• Kết quả đo có biểu hiện bất thường, dao động lớn giữa các lần đo liên tiếp
• Máy bị va đập mạnh hoặc bảo quản trong điều kiện môi trường không đạt tiêu chuẩn
• Máy được đưa vào sử dụng lần đầu sau thời gian dài lưu kho

Tiêu chuẩn hiệu chuẩn máy đo nồng độ cồn tại Việt Nam

Tại Việt Nam, quy trình hiệu chuẩn máy đo nồng độ cồn thường áp dụng theo tiêu chuẩn ĐLVN 107:2012. Đây là quy định kỹ thuật về phương tiện đo nồng độ cồn trong hơi thở. Theo tiêu chuẩn này, sai số cho phép được quy định như sau:

Loại kiểm định	Sai số cho phép
Kiểm định ban đầu	0,020 mg/L hoặc 0,004% BAC
Kiểm định định kỳ	0,032 mg/L hoặc 0,006% BAC

Chu kỳ kiểm định là 1 lần/năm. Thiết bị đạt chuẩn sẽ được cấp tem kiểm định, dấu kiểm định và giấy chứng nhận kiểm định. Trường hợp không đạt, chứng chỉ hiệu chuẩn sẽ không được cấp và toàn bộ tem, dấu hiệu chuẩn trước đó sẽ bị hủy.

Điều kiện & chuẩn bị trước khi hiệu chuẩn

Để quá trình hiệu chuẩn đạt độ chính xác cao, kỹ thuật viên cần chuẩn bị đầy đủ các điều kiện cần thiết trước khi tiến hành.

Điều kiện môi trường

Phòng hiệu chuẩn phải đảm bảo không có các loại hơi, khí có khả năng ăn mòn cũng như các chất gây cháy nổ. Nhiệt độ và độ ẩm phòng phải nằm trong ngưỡng cho phép theo quy trình thường là nhiệt độ 15–35°C, độ ẩm không quá 85%.

Môi trường hiệu chuẩn cần đảm bảo:

• Nhiệt độ ổn định
• Độ ẩm phù hợp
• Không có hơi hóa chất hoặc cồn bay hơi trong không khí
• Hạn chế rung lắc hoặc gió mạnh

Nếu thực hiện trong môi trường không đạt chuẩn, kết quả đo có thể bị ảnh hưởng đáng kể.

Chuẩn bị thiết bị & dung dịch

Trước khi tiến hành, cần đặt phương tiện đo trong phòng hiệu chuẩn ít nhất 4 giờ để nhiệt độ thiết bị ổn định với môi trường. 

Trước khi bắt đầu, cần chuẩn bị:

• Máy đo nồng độ cồn cần hiệu chuẩn
• Bình khí chuẩn nồng độ cồn
• Bộ tạo khí chuẩn
• Dụng cụ kết nối
• Phần mềm hiệu chuẩn (nếu có)
• Biên bản ghi nhận kết quả

Ngoài ra, dung dịch chuẩn nồng độ cồn phải còn hạn sử dụng và có nguồn gốc rõ ràng. Đây là yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến độ chính xác của toàn bộ quy trình.

Quy trình hiệu chuẩn máy đo nồng độ cồn từng bước

Dưới đây là quy trình hiệu chuẩn cơ bản thường được áp dụng trong thực tế đối với các dòng máy đo nồng độ cồn chuyên dụng.

Bước 1: Kiểm tra ngoại quan & kỹ thuật

Trước tiên, kỹ thuật viên sẽ kiểm tra:

• Màn hình hiển thị
• Ống thổi
• Cảm biến
• Pin hoặc nguồn điện
• Các nút chức năng
• Tình trạng cơ học bên ngoài

Nếu thiết bị có dấu hiệu hư hỏng, nứt vỡ hoặc lỗi cảm biến thì cần sửa chữa trước khi tiến hành hiệu chuẩn.

Bước 2: Làm ấm dung dịch chuẩn

Dung dịch chuẩn C2H5OH sẽ được gia nhiệt đến khoảng:

• (34 ± 0,1)°C

Sau đó cần chờ nhiệt độ ổn định trước khi bắt đầu đo. Đây là bước rất quan trọng nhằm mô phỏng đúng điều kiện hơi thở thực tế của con người.

Bước 3: Chọn điểm hiệu chuẩn

Thông thường kỹ thuật viên sẽ chọn ít nhất 3 điểm hiệu chuẩn phân bố đều trên thang đo của thiết bị.

Ví dụ:

• Mức thấp
• Mức trung bình
• Mức cao

Việc kiểm tra nhiều điểm giúp đánh giá chính xác khả năng hoạt động của cảm biến trên toàn bộ dải đo.

Bước 4: Đo kiểm tra độ lặp lại

Thiết bị sẽ được đo lặp lại nhiều lần với cùng một mức khí chuẩn để đánh giá độ ổn định.

Thông thường:

• Thực hiện 5 lần đo liên tiếp
• Ghi nhận kết quả từng lần
• So sánh độ lệch chuẩn

Nếu sai số vượt quá giới hạn cho phép thì thiết bị cần được điều chỉnh hoặc thay cảm biến.

Bước 5: Xử lý kết quả & cấp chứng chỉ

Sau khi hoàn tất:

• Máy đạt yêu cầu sẽ được cấp chứng chỉ hiệu chuẩn
• Dán tem xác nhận
• Cập nhật hồ sơ theo dõi

Nếu không đạt:

• Hủy tem cũ
• Gửi sửa chữa
• Thực hiện hiệu chuẩn lại sau khi khắc phục

Đây là bước quan trọng giúp đảm bảo thiết bị có thể tiếp tục sử dụng hợp pháp và an toàn.

Những sai lầm thường gặp khi hiệu chuẩn

Dù quy trình không quá phức tạp nhưng nhiều đơn vị vẫn mắc các lỗi khiến kết quả hiệu chuẩn không chính xác:

Không để máy ổn định nhiệt độ đủ 4 giờ: Đây là lỗi phổ biến nhất. Thiết bị chưa đạt cân bằng nhiệt sẽ cho kết quả đo lặp lại không ổn định, dẫn đến sai số vượt ngưỡng.

Dùng dung dịch chuẩn hết hạn hoặc sai nồng độ: Dung dịch chuẩn có hạn sử dụng và cần bảo quản đúng điều kiện. Dùng dung dịch quá hạn hoặc bị nhiễm bẩn sẽ làm lệch toàn bộ kết quả hiệu chuẩn.

Bỏ qua bước kiểm tra độ lặp lại: Một số đơn vị chỉ đo 1–2 lần thay vì đủ 5 lần theo quy trình. Điều này không phản ánh đúng tính ổn định của cảm biến.

Tự hiệu chuẩn không có đơn vị được công nhận thực hiện: Hiệu chuẩn và kiểm định phải do tổ chức kiểm định được Bộ KH&CN công nhận thực hiện. Tự hiệu chỉnh tại cơ sở không có giá trị pháp lý, dù máy sau đó cho kết quả có vẻ chính xác.

Câu hỏi thường gặp về cách hiệu chuẩn máy đo nồng độ cồn

1. Hiệu chuẩn và kiểm định máy đo nồng độ cồn khác nhau thế nào? 

Hiệu chuẩn là bước điều chỉnh kỹ thuật đảm bảo máy đo đúng. Kiểm định là bước cơ quan nhà nước xác nhận và cấp chứng chỉ pháp lý. Hiệu chuẩn thường là bước tiến hành trước, kiểm định xác nhận kết quả đầu ra.

2. Bao lâu phải hiệu chuẩn máy đo nồng độ cồn một lần? 

Theo quy định ĐLVN 107:2012, chu kỳ kiểm định là 1 lần/năm. Ngoài chu kỳ này, phải hiệu chuẩn lại ngay khi máy được sửa chữa hoặc có dấu hiệu đo sai.

3. Chi phí hiệu chuẩn máy đo nồng độ cồn là bao nhiêu? 

Chi phí dao động tùy đơn vị thực hiện và loại máy, thường từ vài trăm nghìn đến hơn 1 triệu đồng/lần. Liên hệ trực tiếp đơn vị kiểm định được công nhận để có báo giá chính xác.

4. Máy không có tem kiểm định có được dùng không? 

Không. Nếu tem kiểm định không có hoặc đã hết hạn, máy phải ngừng hoạt động và đem đi kiểm định lại. Kết quả đo từ máy không có tem kiểm định không có giá trị pháp lý.

Cách hiệu chuẩn máy đo nồng độ cồn đúng chuẩn không chỉ giúp thiết bị hoạt động chính xác mà còn đảm bảo tính pháp lý và độ tin cậy trong quá trình sử dụng thực tế. Từ khâu chuẩn bị môi trường, lựa chọn khí chuẩn đến kiểm tra độ lặp lại, mọi bước đều cần thực hiện đúng quy trình kỹ thuật để hạn chế sai số và kéo dài tuổi thọ thiết bị.

TKTECH hiện cung cấp thiết bị đo nồng độ cồn, giải pháp kiểm tra an toàn doanh nghiệp cũng như hỗ trợ tư vấn hiệu chuẩn bảo trì chuyên nghiệp cho nhiều lĩnh vực khác nhau. Nếu bạn cần tư vấn lựa chọn thiết bị phù hợp hoặc xây dựng quy trình kiểm tra nội bộ hiệu quả, hãy liên hệ ngay qua hotline 094 777 888 4 để được hỗ trợ chi tiết.